سیاست جنایی زیست محیطی در قرآن کریم

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ salimi.saifodin@gmail.com

چکیده

محیط ‏زیست که با بقای موجودات زنده و تداوم نسل‏ های آنان پیوند ناگسستنی دارد، همواره باید مورد حمایت قرار گیرد. مبارزه با جرایم زیست‌محیطی، به‌ویژه در جوامع امروزی، امری ضروری و بارزترین مصداق تأمین عدالت زیست‌محیطی محسوب می‌شود. این مقاله با عنوان «سیاست‏ جنایی زیست‌محیطی در قرآن کریم‏» با روش توصیفی و تحلیل داده‌های کتابخانه‌ای، در پی حمایت از محیط‏ زیست و پیش‏گیری از جرایم زیست‌محیطی است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که قرآن‏ کریم با تشویق به رفتارهای سازگار با محیط ‏زیست و تقبیح رفتارهای مخرب، و نیز با ستایش ایجاد موانع فیزیکی در اطراف منابع ‏طبیعی و امانت دانستن آن‏ها در دست حکومت اسلامی، در پی پیش‏گیری از تخریب محیط‏ زیست است. سیاست‏ کیفری اسلام در قبال آسیب‌های زیست‌محیطی بر ممنوعیت آن تأکید دارد. حاکم اسلامی می‌تواند با توجه به ماهیت جرم و ویژگی‏ های شخصی مجرم، از مجازات‌های سنتی، مجازات‌های جدید مبتنی بر خدمات اجتماعی، یا اقدامات تأمینی و تربیتی استفاده کند.

واژه ‏گان کلیدی: آموزه های قرآنی، محیط ‏زیست، سیاست‏ جنایی، تدابیر پیش‏گیرانه، سیاست‏ کیفری.

مشخصات مجله:

دوفصلنامه علمی – پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی،سال یازدهم، شماره 21، پاییز و زمستان 1403ش.

آدرس سایت:

https://www.sijl.ir/article_224287.html

مبانی فقهی حمایت کیفری از منابع آبی

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ salimi.saifodin@gmail.com

چکیده

منابع آبی به عنوان جزئی از محیط‏ زیست، شالوده حیات محسوب شده و جایگاه محوری در مبحث توسعه پایدار، دارد؛ از طرف دیگر، براثر آلودگی آب، سالانه میلیون‌ها آبزی و پرنده می‌میرند، میلیاردها دلار به اقتصاد کشورها لطمه وارد می‌شود و سلامت جان افراد انسان به خطر می‏افتد. مقاله حاضر سعی کرده است به اختصار و با روی‏کرد تحلیلی- توصیفی به بررسی مبانی فقهی حمایت‏ کیفری از منابع آبی، بپردازد؛ دستاوردهای این مقاله عبارتند از: قاعده لاضرر به عنوان پرکاربردترین قواعد فقهی از هر نوع ضرر از جمله ضررهای ناشی از آلوده کردن منابع آبی، نهی می‏ کند، هر نهی(بدون وجود قرینه) دلالت بر حرمت دارد و هر حرامی‏ که حدّ معیّن شرعی نداشته باشد، مجازات تعزیری دارد؛ پس این قاعده می‏ تواند به عنوان مبنا و اساس حمایت‏ کیفری از منابع آبی قرار گیرد. در آیات و روایات از اسراف و هدر دادن آب، نهی شده که بیانگرحرمت مصرف بی‏رویه منابع آبی است. قاعده اتلاف در صورتی می‏ تواند مبنای حمایت‏ کیفری از منابع آبی قرار گیردکه تخریب منابع آبی با قصد و با سوء‏نیت صورت گرفته باشد. با اینکه منابع آبی بخشی از مباحات است و اصل در مباحات، اذن امام در حیازت و تملک آن است اما، برخی معتقدندکه حیازت مباحات همانند تملک انفال و اموال عمومی نیاز به اذن امام و دولت اسلامی دارد؛ دراین صورت، مصرف بی‏رویه منابع آبی که مورد تأیید امام نیست، غیرمشروع بوده و مرتکبین آن، سزاوار کیفر می‏ باشند.

کلید واژه ها: منابع آبی، حمایت کیفری، مبانی فقهی.

مشخصات مجله:

دو فصلنامه علمی – تخصصی فقه و قضا/سال شانزدهم، شماره 22، پاییز و زمستان 1403ش.

آدرس سایت:

https://journals.miu.ac.ir/article_10141.html

https://civilica.com/doc/2217650/

پیشگیری فعال از تخریب محیط زیست در آیات و روایات

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ salimi.saifodin@gmail.com

چکیده:

پیشگیری فعال از تخریب محیط‏ زیست نوعی از انواع پیشگیری از جرم و از زیر شاخه ‏های جرم شناسی کاربردی می‏ باشد و با تدابیر پیشگیرانه، نفرت انسان را نسبت به تخریب محیط‏ زیست پدید می‏آورد؛ با نگاهی هرچند اجمالی به آیات و روایات معتبر اسلامی، می‏توان دریافت که اسلام با بیان جایگاه ارزشمند محیط ‏زیست در استمرار حیات نسل بشر، به دنبال پیشگیری فعال از تخریب محیط ‏زیست است؛ اینک به خلاصه‏ ای از این تدابیر پیشگیرانه اشاره می‏ شود: پیامبر اکرم(ص) زمین را به منزله مادر دانسته و توصیه به استفاده علمی و تدقیق از آن نموده تا از تخریبش جلوگیری شود و با اعطای مالکیت به کسانی‏که اراضی موات را احیاء کند، زمینه سرسبز شدن زمین را فراهم نموده و از غرس نهال به عنوان صدقه جاریه نام برده است؛ در آیات قرآن از آب به عنوان مایه خلقت اولیه ‏ای موجودات زنده نام برده شده که استمرار زندگی شان نیز وابسته به آب است؛ در روایتی، پاکی یک محیط و سلامتی روحی وروانی افراد، به هوای پاک منوط شده است؛ پیامبراکرم(ص) کشتن حیوانات حلال گوشت را بیش از حد نیاز، منع کرده و به بهانه‏ های مختلف مثل ایام حج و در محدوده‏ای حرم از کشتن اکثر حیوانات و مجروح کردن آن‏ها نهی نموده است؛ در کل، دین اسلام به عنوان دین سِلم و سلامت، احترام ویژه به محیط‏ زیست دارد، شهرهای اسلامی در قدیم به دلیل رعایت بهداشت، به کثرت حمام متمایز بوده و طبق فرمایش پیامبراکرم(ص)جزء مردم پاکیزه کسی به بهشت نمی‏رود.

کلید واژگان: پیشگیری فعال، تخریب، محیط ‏زیست، آیات و روایات.

مشخصات مجله: فصلنامه کوثر/ سال اول، زمستان 1400ش، شماره3.

آدرس سایت:

https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2122575/

جرم انگاری سقط جنین در فقه امامیه و حقوق افغانستان

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ salimi.saifodin@gmail.com

چکیده

با اینکه جنین به‏ عنوان منشأ خلقت آدمی محسوب می‏ شود و مورد احترام شارع قرار دارد، اما متأسفانه در ده ‏های اخیر و به ‏بهانه ‏های مختلف، سقط‏ جنین یک امر عادی جلوه داده شده است. مقاله حاضر، سعی کرده است به اختصار و با رویکرد تحلیلی- توصیفی به جرم‏ انگاری سقط جنین از منظر فقهای امامیه و حقوق افغانستان، بپردازد؛ دستاوردهای این مقاله عبارتند از: مشهور فقهای امامیه سقط جنین را قبل از دمیده شدن و بعد آن، جرم ‏انگاری نموده ‏اند، به اجماع فقهای امامیه دیه سقط جنین قبل از دمیده شدن روح و متناسب با مراحل رشدش از 10دینار تا 100 دینار است، نسبت به مجازات سقط جنین بعد از دمیده شدن روح، مرحوم سلار دیلمی قایل به قصاص شده، اما مشهور فقهای امامیه معتقد به پرداخت دیه کامل هستند، در پرداخت دیه سقط جنین قبل از دمیده شدن روح، میان جنین مذکر و مونث فرقی نیست اما بعد از دمیده شدن روح، دیه مونث نصف دیه مذکر است، سقط جنین به دلیل ناقص الخلقه بودنش، جهت سلامتی و حفظ جان مادر، جایز است، قوانین موضوعه افغانستان بدون آن‏که جنین را به ‏قبل و بعد دمیده شدن روح در آن، تقسیم کند، عناصر سه‏ گانه‏ ی جرم را در سقط آن مشهود می‏داند و مجازات تعزیری متناسب با قصد و انگیزه مرتکب، از 30 هزار افغانی تا 7 سال حبس، در نظر گرفته است. تلاش نگارنده برآن بوده است تا به تمام ابعاد سقط جنین به‏ویژه به بُعد جرم‏ انگاری آن از منظر فقه امامیه و حقوق افغانستان بپردازد.

کلید واژه ها: سقط ‏جنین، دمیده شدن روح، فقه امامیه، حقوق افغانستان.

مشخصات مجله:

دو فصلنامه علمی- تخصصی «معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم شناسی»/ سال چهارم، شماره هشتم، بهار و تابستان 1398ش.

آدرس سایت:

https://elmnet.ir/doc/410135749-57109

واکنش فقه جزایی و حقوق کیفری افغانستان در قبال جرایم زیست محیطی

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ salimi.saifodin@gmail.com

چکیده

محیط ‏زیست‏ که چارچوبه حیات افراد انسان، حیوانان، گیاهان و سایرگونه‏ ها را تشکیل می‏دهد از چنان اهمیتی برخوردار است‏ که یک رشته علمی نوین تحت عنوان «حقوق محیط‏ زیست» در دانش حقوق افزوده شده است؛ دراین رشته علمی، واکنش ‏کیفری و مجازات مجرمان زیست‏ محیطی به عنوان یکی از راه‏ کارها جهت اصلاح مجرمان و بازداشتن دیگران از تخریب محیط‏ زیست، مطرح است؛ قانون‏ کیفری افغانستان به پیروی ازاین راه‏کار، مجازات متنوعی را برای مجرمین زیست‏ محیطی در نظر گرفته است؛ هم ‏چنین قرآن‏ کریم به عنوان یکی از منابع مهم فقه ‏جزایی اسلام، چهارده قرن قبل، تخریب محیط‏ زیست را فعل حرام دانسته و آن را مصداق افساد در زمین معرفی کرده است (اعراف، آیات31 و 56). تلاش مقاله حاضر برآن است تا به اختصار و با رویکرد تحلیلی- توصیفی به واکنش کیفری فقه‏ جزایی و حقوق‏ کیفری افغانستان در قبال جرایم زیست‏ محیطی، بپردازد. یافته‏ های این تحقیق نشان می‏دهد‏که براساس فقه‏ جزایی، حاکم اسلامی می‏تواند هریک از مجازات تعزیری اعدام، تازیانه، حبس و جزای نقدی را متناسب با جرم انجام شده برای مجرمان زیست‏ محیطی برگزیند.هم‏ چنین قانون‏گذار افغانستانی مجازات هم‏چون اعدام، حبس ‏قصیر(از سه ماه تا یک سال)، حبس‏ متوسط (بیش از یک سال تا پنج سال)، حبس‏ طویل (بیش از پنج سال تا شانزده سال)، حبس ‏دوام درجه2 (بیش از شانزده سال تا بیست سال)، حبس‏درجه1 (بیش از بیست سال تا سی سال) و جزای نقدی از پنج هزار افغانی به بالا را برای مجرمان زیست ‏محیطی در نظرگرفته است. تلاش نگارنده برآن بوده است تا علاوه بر احصاء مجازات زیست‏ محیطی موجود در قانون‏ کیفری افغانستان، بر جزئیات مجازات مجرمان زیست‏ محیطی در فقه‏ جزایی نیز، بپردازد.

واژه‏گان کلیدی: واکنش فقه‏ جزایی، حقوق‏ کیفری افغانستان، جرم زیست‏ محیطی، مجازات.

مشخصات مجله:

دوفصلنامه علمی- تخصصی معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم شناسی، دوره 7، شماره 15، بهمن 1401ش.

آدرس سایت:

https://journals.miu.ac.ir/article_8081.html?lang=en

مستثنیات قاعده « البیّنه علی المدّعی و الیمین علی من انکر»

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ salimi.saifodin@gmail.com

چکیده

بر اساس قاعده بیّنه که علاوه بر مستندات روایی، مورد اجماع فقهاء و تأیید عقلا قرار دارد، وظیفه اصلی مدّعی اقامه بیّنه و وظیفه منکر اداء سوگند است؛ امّا در برخی از موارد مثل دماء به دلیل اهمیت خون مسلمان مخصوصا در مورد لوث که نشانه‏های قتل بر علیه منکر وجود دارد، منکر جهت اثبات بی‏گناهی خود و بر خلاف وظیفه اصلی‏اش، باید بیّنه اقامه کند؛ در صورت نداشتن بیّنه، مدّعی جهت اثبات قاتل بودن متهم باید پنجاه نفر حاضر کند تا بر قاتل بودن متهم سوگند بخورند؛ مورد دیگر خلاف اصل، پذیرش ادعای امین در مورد رد مال الامانه به‏ صاحبش است که نیاز به اقامه بیّنه ندارد؛ هم‏چنین برخلاف قاعده بیّنه ادّعای فقر و ادّعای پرداخت زکات، بدون درخواست بیّنه از مدّعی پذیرفته می‏شود؛ مورد بعدی خلاف قاعده بیّنه، سوگند تکمیلی است که در کنار شاهد واحد توسط مدّعی اقامه می‏شود؛ هم‏چنین سوگند مردوده از ناحیه منکر که توسط مدّعی جهت اثبات ادعایش اقامه می‏شود، نیز از موارد خلاف قاعده بیّنه به‏حساب می‏آید.

کلید واژه ها : بیّنه، یمین، مدّعی، منکر، قسامه، لوث.

مشخصات مجله: دو فصلنامه علمی- تخصصی فقه و قضا، سال یازدهم، شماره پانزدهم، پاییز 1398ش.

آدرس سایت:

https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1798982/

https://civilica.com/doc/1596810/

https://journals.miu.ac.ir/article_4458.html

ارتباط محاربه و افساد فی الارض

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ salimi.saifodin@gmail.com

چکیده

مقاله حاضر، به علت مشکلات در تشخیص ارتباط محاربه با افساد فی الارض و اختلاف در نحوة انتخاب یکی از مجازات چهارگانه آن و اینکه آیا این مجازات جزء حدود به حساب می آیند یا تعزیرات، سعی کرده است به اختصار و با روش کتابخانه ای و با رویکرد کاربردی فرایند تهیه مقاله را به صورت گام گام توضیح دهد. برخی از قسمت های مهم این تحقیق عبارت اند از: اول؛ رابطه محاربه و افساد فی الارض، تساوی بوده و هریک به عنوان صفت و مکمل دیگری است یعنی محاربه (برون آوردن اسلحه از غلافش به قصد ایجاد خوف) با وصف افساد فی الارض(فساد گسترده که امنیت منطقه ای برهم بخورد) مشترکاً، می تواند موضوع برای مجازات چهارگانه محاربه قرار گیرد؛ اگرچه، برخی رابطه میان آن دو را عموم و خصوص مطلق دانسته و محاربه را یکی از مصادیق افساد فی الارض شمرده اند. دوم؛ قاضی در انتخاب یکی از مجازات چهارگانه (قتل، قطع دست راست با پایی چپ، صلب و تبعید) نسبت به محارب، مخیّر است؛ نه اینکه قاضی باید بر اساس شدّت و ضعف جرم، مجازات متناسب با آن را انتخاب کند که برخی این نظر را پسندیده اند. سوم؛ مشهور فقهاء و حقوقدانان، مجازات محارب را از مصادیق حدود به حساب آورده اند؛ امّا دلایل و مستنداتی وجود دارد که تعزیر بودن آن را تقویت می کند اگرچه دلیل خاص شرعی بر اعدام تعزیری نداریم؛ امّا با مختار بودن قاضی در انتخاب یکی از مجازات چهارگانه، این مشکل حلّ می شود و قاضی می تواند غیر از اعدام، یکی از سه مجازات دیگر را انتخاب کند.

کلید واژه ها: محاربه، افساد فی الارض، رابطه محاربه و افساد فی الارض، حدود و تعزیرات.

مشخصات مجله:

دو فصلنامه علمی – تخصصی فقه و قضا، سال هشتم، شماره دهم، پاییز 1395ش.

آدرس سایت:

بررسی خسارات مازاد بر دیه

نویسنده مسئول:

سیف الدین سلیمی/ دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه/ (salimi.saifodin@gmail.com)

چکیده:

به خاطر ارتباط موضوع تحقیق با بحث ماهیت دیه؛ سه قول و نظریه در رابطه با ماهیت دیه بیان شده و قول به تفصیل که دیه را کیفر وخسارت میداند، بیشتر مورد عنایت قرار گرفته و در ادامه بعد از بررسی دوقول موجود در باب خسارت مازاد بردیه (لزوم جبران خسارت مازاد بردیه؛ عدم لزوم جبران آن)که موضوع این تحقیق است؛ قول به جبران نزدیکتر به واقعیت ها است.

کلید واژه ها: مازاد بر دیه، خسارت، لزوم جبران.

مشخصات مجله:

دوفصلنامه علمی – تخصصی فقه و قضا، سال هفتم، شماره هشتم، پاییز 1394ش.

آدرس سایت:

تاثیر فاضلاب بر محیط زیست

با توسعه شهرها و افزایش جمعیت و گسترش صنایع روزبه روز بر اهمیت کنترل آلودگی آبها،خاک ها،… افزوده می گردد فاضلاب خانگی و فاضلاب های دیگر دارای مقدار زیادی موارد خارجی از قبیل پس مانده های غذایی ناشی از شسته شوی ظروف و نظافت و ترشحات و فضولات انسانی می باشند که باعث آلودگی محیط زیست می گردد.

چرا سیلاب رخ می‌دهد و چه راهکاری دارد؟

سیلاب در صورت نزول برف و باران در آبراهه‌های طبیعی جاری می گردد که میتواند به یکباره یا مقطعی در اکوسیستم جاری شود اما سرعت جریان رواناب و سیل به عوامل مختلف از قبیل شدت بارش، میزان بارش، نوع بارش، پوشش گیاهی، نوع خاک، سنگ بستر، شیب منطقه، توپوگرافی و... وابسته است. که در چهارسال اخیر میزان بارش باران در واحد زمان بسیار بالا بوده و یکی از دلایل اصلی ایجاد سیلاب‌های خسارت آفرین می‌باشد. این موضوع دارای یک رابطه مستقیم با اقدامات و رویکردهای سیاستگذاری نیز است؛ چرا که این پدیده موضوعی نیست که اتفاقی به وجود آید و صرفاً یک عارضه‌ای را ایجاد کرده باشد.

تأثیر عکاسی بر حفاظت از محیط زیست

ما سال‌ها از عکاسی برای کمک به محیط زیست استفاده کرده ایم. به عنوان مثال، عکاس منظره، آنسل آدامز، یک طرفدار پرشور و مشهور پارک ملی یوسمیتی بود و از عکاسی خود به طور موثری برای پیشبرد اهداف حفاظت خود استفاده می‌کرد. امروزه با وسایل مدرن و فرهنگ اشتراگ گذاری جدیدمان، عکس گرفتن از هر جا و به نمایش گذاشتن آن، راحت‌تر از همیشه است. بنابراین چرا از نگاه خلاق خود استفاده نکنیم تا حداقل یک عضو مفید برای محیط پیرامونمان باشیم؟ بیایید ببینیم چگونه شما و عکاسی شما می‌تواند به این امر کمک کند.

تاریخ انتشار : ۲۷ شهریور ۱۳۹۸ مجموع بازدید : ۲۷۴۷ زمان مطالعه : ۴

فهرست مقاله [نمایش]

احترام به محیط زیست با صرفه جویی در مصرف آب

آب مایه حیات

درباره محدود بودن منابع و صرفه جویی در مصرف آب زیاد شنیدیم. می دانیم عوامل متعددی در هدر رفتن آب موثر هستند. در این مقاله قصد داریم به ضرورت و روش های صرفه جویی در مصرف آب بپردازیم.

با این که گاهی باران می آید، اما خشکسالی همچنان ادامه دارد و این باران ها نباید باعث شوند که گمان کنیم خشکسالی پایان یافته و در مصرف آب بی ملاحظه باشیم. پس با وبلاگ اقامت ۲۴ همراه باشید تا بیشتر به این موضوع بپردازیم:

آب مایه حیات

فهرست این مطلب [پنهان کردن فهرست]

• ۱ ضرورت صرفه جویی در مصرف آب
• ۲ مصرف بی رویه آب و کویری شدن
  • ۲.۱ داستان نشست زمین و بیابان زایی
• ۳ تاثیرات بحران کم آبی در جهان
• ۴ صرفه جویی در مصارف خانگی
  • ۴.۱ صرفه جویی در مصرف آب
  • ۴.۲ صرفه جویی در مصرف آب در سفر

روز بین المللی پیشگیری از سوء استفاده از محیط زیست در جنگ ها و مناقشات مسلحانه

جنگ پدیده شومی است که علاوه بر تخریب جان و روان انسان ها، طبیعت زیبا، که تأمین کننده عمده نیازهای آنهاست را نیز تحت تأثیر نیروی مخرب خود قرار می دهد. امروز، هفتم نوامبر، روز بین المللی پیشگیری از سوء استفاده از محیط زیست در جنگ ها و مناقشات مسلحانه است. به همین مناسبت ویژه برنامه ای تدارک دیده ایم که به سمع شما می رسانیم.

"حیات" و "صلح" دو گوهر گرانبهائی هستند که در سایه آنها می توان زمینه رشد و بالندگی، رفاه و پیشرفت جوامع بشری را تضمین کرد؛ از اینرو انسان ها همواره از صلح و دوستی استقبال کرده اند، ولی متاسفانه در هیچ دوره ای از تاریخ نتوانسته اند از سایه شوم جنگ در امان بمانند. جنگ پدیده شومی است که علاوه بر تخریب جان و روان انسان ها، طبیعت زیبا، که تأمین کننده عمده نیازهای آنهاست را نیز تحت تأثیر نیروی مخرب خود قرار می دهد. به همین دلیل در اصول 24 و 25 بیانیه ای که در ژوئن سال 1992 در شهر ریو پایتخت برزیل منتشر شد، به صراحت به نقش ویرانگر جنگ در محیط زیست و نقش مثبت صلح بر توسعه پایدار اشاره شد. در اصل 24 این بیانیه آمده است: «جنگ‌ ذاتا نابود کننده‌ توسعه‌ پایدار است‌. لذا، دولت‌ها باید در زمان‌ تضادهای‌ مسلحانه‌ به‌ قوانین‌ بین‌المللی‌ مربوط‌ به‌ حفاظت‌ از محیط‌ زیست‌ احترام‌ گذاشته‌ و پس‌ از خاتمه‌ جنگ‌ در صورت‌ لزوم‌ برای توسعه بیشتر مشارکت‌ کنند.» به علاوه اصل‌ 25 می گوید: «صلح‌، توسعه‌ و حفاظت‌ از محیط‌ زیست‌ وابسته‌ به‌ یکدیگر و غیرقابل‌ تفکیک‌ هستند .» به رغم آنکه کشورهای زیادی بیانیه ریو را امضا کرده اند اما بررسی ها حاکی از آن است که جنگ ها هنوز بیشترین آسیب ها را بر محیط زیست وارد می کنند. به همین دلیل سازمان ملل متحد از سال 2001 ، روز ششم نوامبر را به عنوان «روز جهانی پیشگیری از سوء استفاده از محیط زیست به هنگام جنگ و درگیری‌های مسلحانه» نام‌گذاری کرده است تا به افزایش آگاهی‌های عمومی نسبت به تأثیرات زیان‌بار جنگ برمحیط زیست و منابع طبیعی و همچنین سوء استفاده‌ها و بهره برداری‌های نابه جایی که از این منابع به هنگام جنگ‌ها صورت می‌گیرد، بیشتر تاکید شود. به این مناسبت ما هم برنامه ویژه ای تهیه کرده ایم که تقدیم حضورتان می کنیم .

عوامل تخریب محیط زیست در کشور ما چیست؟

در طی این سه دهه جنگ به علت عدم مراقبت و نگهداری از پوشش گیاهی 72 درصد درختان جنگلی و بوته های کوهی و پوشش گیاهی چراگاه ها تخریب شده است و به همین علت کشور ما افغانستان با فقر پوشش گیاهی و افزایش فرسایش آب و فرسایش خاک و آلودگی بصری محیط زیست مواجه است.
آلودگی، گرد و غبار دشت ها وضع شهر های کلان نماد از آلودگی بصری محیط زیست است.

آلودگی بصری هنگامی رخ می دهد که نور خورشید ذرات آلودگی را جذب می کند. این آلودگی مانند سولفات نیترات ها، ترکیبات کربن آلی، دود، گرد و غبار می باشند. آلودگی گرد و غبار باعث تیرگی هوا می شوند و منافع و حیات موجودات زنده را به مخاطره می اندازد و بخصوص باعث مشکلات سلامتی انسان از قبیل بیماری های تنفسی، چشم دردی، افسردگی، استرس، کند ذهنی و بیماری روانی و روحی می شود.

1. کندن بی رحمانه بوته ها و گیاهان باعث برهنه شدن کوه ها و دشت ها از پوشش گیاهی شده است که در نتیجه این کار خاک بطور مستقیم مقابل شعاع آفتاب قرار گرفته و درجه حرارت بالا رفته و خاک خشک شده، دیگر توان جذب باران و نگه داشت برف را ندارد.

انسان؛ مهم‌ترین عامل تخریب محیط‌زیست

جامعه بشری دچار بحران‌های زیست‌محیطی شده و رابطه انسان و طبیعت از آغاز خلقت تاکنون هیچ‌گاه به اندازه امروز نگران‌کننده و تهدیدآمیز نبوده است. در شرایط حال‌، دانشمندان پیوسته درحال بررسی ریشه‌ها، عوامل و راه‌حل‌های این بحران که اصل حیات را روی زمین تهدید می‌کند، هستند.

به گزارش خبرنگار ایمنا، درختان بسیاری هر روز با سنگدلی قطع می‌شود، آب‌ها به هدر می‌رود و آلوده می‌شود و جنگل‌های طبیعی از میان می‌رود. همچنین بسیاری از گونه‌های زیستی درحال انقراض هستند و صدها گونه به علت از دست دادن زیستگاه‌های خود، نابود شده‌اند. متأسفانه بشر برخلاف دیگر موجودات، همواره تأثیر عمیقی در جهت نابودی و تهدید محیط‌زیست از خود برجای گذاشته است؛ چنانکه اکنون از مهم‌ترین عوامل تخریب محیط‌زیست شناخته می‌شود.

نام‌گذاری «روز جهانی محیط‌زیست» به سال ۱۹۷۲ یعنی ۵۰ سال پیش بازمی‌گردد. در آن سال برای نخستین‌بار، سازمان ملل متحد کنفرانسی با موضوع انسان و محیط‌زیست در شهر استکهلم سوئد برگزار کرد. هم‌زمان با برپایی این کنفرانس، مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه‌ای را تصویب کرد که منجر به تشکیل UNEP (برنامه محیط‌زیست سازمان ملل) شد.

هدف از برگزاری چنین مراسمی، بخشیدن چهره‌ای انسانی به مسائل زیست‌محیطی، توانمندسازی مردم برای تبدیل‌شدن به فعالانی در زمینه توسعه پایدار و متوازن، ارتقای بینش عمومی در جوامع به سمت‌وسوی بازنگری نگرش‌ها درخصوص محیط‌زیست و نقش محوری آن و ترویج مشارکت هدفمند همه ملت‌ها در رسیدن به آینده‌ای امن و پایدار است.

پنجم ژوئن روز جهانی محیط‌زیست، روزی است که از سوی سازمان ملل برای افزایش آگاهی مردم برای نگهداری محیط‌زیست و تحریک سیاستمداران به گرفتن تصمیماتی برای رویارویی با تخریب محیط‌زیست و گونه‌های‌زیستی جانوری انتخاب شده است و هم‌زمان با برگزاری مراسم روز جهانی محیط‌زیست در جهان، هفته محیط‌زیست از شانزدهم تا بیست‌ودوم خردادماه امسال در کشور با شعار «محیط‌زیست مردم پایه، هوشمند و فناورانه» برگزار می‌شود.

برخی عوامل تخریب کننده محیط زیست؟

آلودگی محیط زیست یعنی چه؟

برخی از عوامل تخریب کننده محیط زیست ؟ در این جا لازم است که بگوییم آلودگي ممکن است براي افراد مختلف معني و مفهوم متفاوتي داشته باشد. مردم معمولي احتمال دارد که تحريك چشم ناشي از آب آلوده یا يك گاز را آلودگي حساب کنند. یا این که براي یک كشاورزي يك عامل به حيوانات یا گیاهانش آسيب مي رساند آلودگي به حساب بیاید.

یک تعریف کلی و جامع از آلودگی: آلودگي محيط عبارت است از وجود يك يا چند مادة آلوده كننده در محيط زيست به مقدار و مدتي كه كيفيت يا چرخة طبيعي را بطوري كه مضر به حال انسان يا حيوان، گياه و يا اثار و ابنيه باشد تغيير دهد . به بيان ساده تر هر گاه ماده يا موادي بيگانه با غلظتي خاص وارد عناصر محيطي شوند و تعادل طبيعي آنها را بر هم بزنند صحبت از آلودگي مي شود. سه عامل مهم در طبیعت وجود دارد که می تواند آثار مخربی روی محیط زیست ایجاد کند. عوامل تخریب کننده محیط زیست عبارتند از:

• آلودگی آب
• آلودگی هوا
• آلودگی خاک

عوامل تخریب کننده محیط زیست…

محیط زیست چیست؟

محیط زیست به همه محیط‌هایی که در آن‌ها زندگی جریان دارد گفته می‌شود. مجموعه‌ای از عوامل فیزیکی خارجی و موجودات زنده که با هم در کنش هستند محیط زیست را تشکیل می‌دهند و بر رشد و نمو و رفتار موجودا...

محيط زيست به همه محيط‌هايي که در آن‌ها زندگي جريان دارد گفته مي‌شود. مجموعه‌اي از عوامل فيزيکي خارجي و موجودات زنده که با هم در کنش هستند محيط زيست را تشکيل مي‌دهند و بر رشد و نمو و رفتار موجودات تأثير مي‌گذارند.

حفاظت محيط زيست در قرن بيست و يکم به عنوان يکي از هشت هدف توسعه هزاره و يکي از سه پايهٔ توسعهٔ پايدار شناخته مي‌شود.

تعريف

محيط زيست طبيعي عبارت ترکيبي از دانشهاي متفاوت در علم است از مجموعه عوامل زيستي و محيطي در غالب محيط زيست و غير زيستي (فيزيکي، شيميايي) که بر زندگي يک فرد يا گونه تأثير مي‌گذارند و از آن تأثير مي‌بينند. امروزه اين تعريف غالباً به انسان و فعايت‌هاي او مرتبط مي‌شود و مي‌توان محيط زيست را مجموعه‌اي از عوامل طبيعي کرهٔ زمين، همچون هوا، آب، اتمسفر، صخره، گياهان و غيره، که انسان را احاطه مي‌کنند خلاصه کرد.

تفاوت محيط زيست با طبيعت در اين است که تعريف طبيعت شامل مجموعه عوامل طبيعي، زيستي و غير زيستي مي‌شود که منحصراً در نظر گرفته مي‌شوند، در حالي که عبارت محيط زيست با توجه به برهم‌کنش‌هاي ميان انسان و طبيعت و از ديدگاه وي توصيف شده‌است.

عوامل موثر در ايجاد زيست بوم‌ها

تنوع آب و هوايي، نوع خاک، اختلاف ارتفاع و نا همواري‌ها.

زيستگاه‌هاي جهان

سطح کرهٔ زمين به طور کلي به ۴ بخش تقسيم مي‌شود که عبارت‌اند از سنگ‌کره (ليتوسفر)، آب‌کره (هيدروسفر)، هواکره (اتمسفر) و بيوسفر. بعضي از دانشمندان يخ‌کره را نيز جزء اين تقسيم‌بندي مي‌دانند. هر کدام اين بخش‌ها شامل اکوسيستمهايي گوناگون هستند که به طور کلي محيط زيست را تشکيل مي‌دهند.

اکوسيستم‌هاي اصلي آبي

زيستگاه‌هاي مرز بين خشکي و دريا

زيستگاه‌هاي اصلي خشکي

زيستگاه‌هاي اصلي هواکرهبيوسفر

انواع محیط زیست | آشنایی با انواع مختلف محیط زیست با توضیحات کامل

نقش محیط زیست به قدری زیاد است که می‌تواند بر جامعه و رفتار ما تأثیر بگذارد. محیط چیزی فراتر از یک عامل "شرطی کننده" زندگی است. همانطور که مک آیور می‌گوید: «در همه جا به زندگی نفوذ می‌کند. انرژی‌های انسان را هدایت یا منحرف می‌کند، تحریک می کند یا کاهش می‌دهد. گفتار او را شکل می‌دهد. «زندگی و محیط زیست در واقع با هم مرتبط هستند». در این مقاله قصد داریم در رابطه با انواع محیط زیست صحبت کنیم.

این مقاله اطلاعاتی در مورد معنی، تعریف و انواع محیط زیست ارائه می‌دهد!

محیط زیست چیست؟

امروزه تقریباً همه افراد اطراف ما، در تلویزیون و روزنامه‌ها از واژه محیط زیست استفاده می‌کنند. همه در مورد حفظ محیط زیست و دغدغه ناشی از آن صحبت می‌کنند. نشست‌های جهانی به طور منظم برای بحث در مورد مسائل زیست محیطی برگزار می‌شود. در طول صد سال گذشته، رابطه متقابل بین محیط، سازمان اجتماعی و فرهنگ در جامعه شناسی، مردم شناسی و جغرافیا مورد بحث قرار گرفته است. همه اینها اهمیت روزافزون محیط زیست را نشان می‌دهد. علاوه بر این، این یک واقعیت است که زندگی با محیط زیست گره خورده است.

ژنوساید

واژه نسل کشی توسط رافائل لمکین ( ۱۹۰۰- ۱۹۵۹ ) یک یهودی لهستانی الاصل ابداع شد . او که محقق قضایی بود در سال ۱۹۴۳ این واژه را از ادغام دو واژه یونانی génos ( به معنی دسته یا قوم ) و cide ( به معنی کشتن و کشتار ) به وجود آورد . او در سال ۱۹۳۳ یک بیانیه را تدارک دید که « جنایات وحشیگرایانه » لقب گرفت که خود مقدمه‌ای بود بر ابداع و اعلام جرم علیه کسانی که دست به نسل کشی می‌زدند . برای لمکین کشتار عراق در آگوست سال ۱۹۳۳ یادآور نسل‌کشی ارامنه در سالهای جنگ جهانی اول بود . در اولین بیانیه اش تحت انواع جنایات وحشیانه که کنسول سازمان ملل متحد در مادرید تقدیم شد او سعی بر غیرقانونی اعلام کردن جرم نسل کشی کرد . البته آن بیانیه با شکست رو به رو شد و کارهای حقوقی اش از جانب دولت لهستان مذمت شد زیرا آن زمان دولت لهستان سعی در مصالحه با نازی‌های آلمانی داشت .

در ۱۷ سپتامبر ۱۹۳۹، ارتش شوروی نیمه شرقی لهستان را اشغال کرد و باعث شد لمکین از لهستان یگریزد و با فرار ازاتحاد جماهیر شوروی، سرانجام به ایالات متحده رفت .[۱] در سال ۱۹۴۴ موقوفه کارنگی برای صلح بین‌المللی بزرگترین کار لمکین را در آمریکا به چاپ رسانید و به آن لقب « قوانین محوری در تصرف اروپا » داد . این کتاب، مشتمل بر یک بررسی گسترده قانونی در مورد کشورهایی که توسط آلمان نازی در جنگ جهانی دوم اشغال شده بودند، بود و همچنین در این کتاب بود که او تعریفی از نسل کشی ارائه داد. نظرات لمکین در مورد جنایت نسل کشی به صورت جهان شمول توسط جامعه جهانی پذیرفته شد و این امر یکی از پایه‌های دادگاه نورنبرگ که ۲۴ تن از سران نازی در آن محاکمه شدند، بود.

بررسی ابعاد حقوقی، سياسی ژنوسايد با رويكرد به نقش شورای امنيت و ديوان كيفری بين‌المللی

چكيده: با گسترش حقوق‌بين الملل طی دو قرن اخير، توجه به حقوق بشر و مبارزه با ژنوسايد يا نسل‌كشی در سطح جهانی افزايش پيدا كرده است و نهادهای بين‌المللی دولتی و غير دولتی متعددی جهت مبارزه با آن سياست‌های مختلفی را برنامه‌ريزی نموده‌اند كه در ابعاد حقوقی و سياسی متمركز شده‌اند. ديوان كيفری بين‌المللی و سازمان ملل‌متحد مهم‌ترين نهادهايی هستند كه توسط دولتها به وجود آمده‌اند و هر كدام با توجه به اساسنامه و اهداف خويش جهت احترام به حقوق اساسی انسان گام‌های حقوقی و سياسی برداشته‌اند، اما عليرغم تلاش اين دو سازمان، ملاحظات سياسی موجود در نظام بين‌الملل، مباحث حقوقی و قانونی مربوط به ژنوسايد را تحت‌تاثير قرار داده و از ضمانت اجرای تعدادی از احكام ديوان يا تصميمات سازمان ملل كاسته است، كنوانسيون‌های منع منع بكارگيری تسليحات شيميايی و كشتار جمعی نيز از اقدامات اساسی صورت گرفته توسط مجامع بين‌المللی است كه جهت محدود كردن قدرت مطلقه دولتها در استفاده از ابزار و تسليحات نظامی عليه غيرنظاميان بكار رفته است.عملياتی كردن اين كنوانسيون‌ها توسط سازمان‌های بين‌المللی امكان ‌پذير است كه دولت‌ها عضو آنها هستند،نقش دولت‌ها در ايجاد ژنوسايد و حتی مبارزه عليه آن حائز اهميت است.

http://intvisible.blogfa.com/

روزه بهترین درمان برای کاهش بزه‌های اجتماعی

ماه مبارک رمضان، برکات بسیاری در جامعه اسلامی دارد؛ آثار این رویداد مبارک در سطوح مختلف فردی و اجتماعی قابل مشاهده است، یکی از این اثرات، کاهش قابل توجه جرم و جنایت است.

به گزارش خبرنگار ایمنا، با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان و تحت‌تأثیر قرار گرفتن روابط اجتماعی افراد در فضای معنوی، رعایت احکام دینی و عمل به اعتقادات و باورهای مذهبی، انتظار کاهش وقوع جرایم به طرز محسوسی افزایش می‌یابد، به طوری که آمار مراجعان اعم از شاکیان و متهمانی که در راهروهای دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم اطفال و یا دادسرای ویژه امور جنایی در انتظار رسیدگی به پرونده‌های خود نشسته‌اند، از یک سو و از سوی دیگر تعدیل مأموریت‌های انتظامی موید این نکته است.

آمارهای ارائه شده از سوی مراجع قضائی حاکی از آن است که در ماه رمضان ارتکاب به جرم در میان مجرمان «غیرحرفه‌ای» که به طور سهوی یا اتفاقی مرتکب عمل خلاف می‌شوند، به شدت کاهش می‌یابد؛ به طوری که به حداقل رسیدن وقوع جرایمی همچون نزاع، چاقوکشی، مصرف مشروبات الکلی، مزاحمت نوامیس و جرایم منافی عفت عمومی از سطح محله‌ها و حتی برخی نقاط آلوده حاشیه کلان‌شهرها در این ایام غیرقابل انکار است.

نقش روزه داری در کاهش ناملایمات و ناهنجاری های اجتماعی

هر سال با فرا‌ رسیدن‌ ماه‌ مبارک رمضان یکی دیگر از واجبات و ارکان اسلام جامۀ عمل به خود می‌پوشد و مسلمانان به‌ امر خدای متعال، از اذان صبح تا اذان مغرب، از اموری که در‌ شرع مشخص شده اجتناب‌ می‌کنند‌. شخصی که به فرمان خدای خویش در یک ماه از سال از برخی خواسته‌های مشروع خویش چشم می‌پوشد، به طور قطع، وی را آمادۀ کنترل خواسته‌های نامشروع در ماه‌ها و اوقات دیگر‌ می‌کند. روزه آثار و برکات فردی و اجتماعی فروانی دارد، ازجمله آثار روزه کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی است. روزه موجب کاهش فقر و ناداری می‌شود، زیرا روزه سبب می‌شودکه ثروتمندان درد فقرا را حس کنند‌ و به‌ آن‌ها توجه نمایند. روزه موجب کاهش ظلم و ستم به دیگران می‌شود، چون روزه قوۀ غضبیه را کنترل می‌کند. روزه موجب کاسته شدن قوۀ شهویه می‌گردد و درنتیجه، کاهش فساد و فحشا در‌ این‌ ماه مشهود است. به گواه نیروهای انتظامی و فرهنگی در ماه رمضان از میزان بسیاری از ناهنجاری‌های اجتماعی فرهنگی کاسته می‌شود. از دیگر آثار روزه کاهش بی‌صبری و کم‌حوصلگی و تقویت صبر‌ و بردباری‌ است. این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی، با استفاده از منابع دینی، درصدد تبیین نقش روزه‌داری در کاهش ناملایمات و ناهنجاری‌های اجتماعی است.

مقدمه‌

یکی از معضلات جامعه ناهنجاری‌های اجتماعی است که امروز با پیشرفت تکنولوژی و آسان شدن آموزش ناهنجاری‌ها از طریق ابزارهای جدید و فضای‌ مجازی‌ توسط‌ شیاطین انسی بر این مشکل افزوده شده است‌. اگر‌ در گذشته برای آموزش و انجام دادن بایدها و نبایدها می‌بایست رنج حرکت و یا سفر را تحمل کرد، ولی امروزه با‌ دسترسی‌ راحت‌ و آسان با ابزارهای نوپدید به راحتی می‌توان به خواسته‌های مشروع‌ و یا غیرمشروع رسید. باید باور کرد که در این دوران زمینۀ بسیاری از بزهکاری‌ها و اعمال خلاف و انحرافات با‌ ابزارهای‌ نوین‌ فراهم می‌شود.

نقش جنسیت در تعیین مجازات ها در نظام حقوقی اسلام .

چكيده

اساساً جنسيت عاملي براي تفاوت در مجازات نيست، اما در نظام حقوقي اسلام و به تبع آن مقررات فعلي جمهوري اسلامي ايران تفاوت‌هايي از اين حيث ديده مي‌شود. اين تمايزات را در سه دسته مي‌توان خلاصه نمود: تفاوت در نوع و ميزان مجازات، تفاوت در معافيت از مجازات و تفاوت در اجراي مجازات. در اين تحقيق معلوم مي‌شود تفاوت‌هايي در حد زنا، همجنس بازي، قوادي و ارتداد بين زنان و مردان وجود دارد؛به علاوه براي مردان در برخي جرايم معافيتهايي پيش بيني شده است؛ همچنين در اجراي مجازات‌ها براي زنان تخفيفاتي در نظر گرفته شده است. آيا اين تفاوت‌ها معارض با اصل تساوي افراد در برابر قانون و نتيجتا غير عادلانه است؟ در اين نوشتار سعي شده بر اساس ادله عقلي، اصول و مفاهيم شناخته شده در حقوق کيفري به اين سوال پاسخ داده شود. در انتها ضمن نقد و بررسي حقوقي، خلأهاي قانوني بيان شده است.

کليدواژه

جنسيت، زن، مرد، جرم، مجازات، حقوق کيفري

طرح مسأله

جنسيت واقعيتي انکارناپذير در نظام آفرينش بوده که افراد انساني را از همان ابتداي خلقت به دو گروه زن و مرد تقسيم کرده است. اين تمايز ديرينه از يکسو پايه‌گذار زنجيره حيات بشري و از سوي ديگر زمينه‌ساز رويارويي و مقايسه پايداري است که پايان آن هيچ گاه فرا نخواهد رسيد (ر.ك. هاشمي، 1383: ص223). تأثير جنسيت در علوم جنايي را در دو مقوله مجزا مي‌توان بررسي نمود: يکي نقش آن در بزهکاري و ديگري تأثيري که در حقوق کيفري. مقوله اول مرتبط با جرم‌شناختي بوده و از تفاوت‌هاي موجود در بزهکاري مردان و زنان و علل آن مباحثي مطرح مي‌شود. اما در حقوق كيفري بحث از تفاوت‌هايي بين مردان و زنان است. در مقوله اخير به نظر مي‌رسد مطالب در سه مبحث قابل بررسي است؛ يکي عناوين مجرمانه، بدين معنا که برخي جرائم را مختص مردان و برخي را فقط زنان ميتوانند مرتكب شوند.[1] دوم مسئوليت کيفري و حدود آن و وجود تفاوت بين مسئوليت کيفري زن و مرد و مبحث سوم به مجازات‌ها اختصاص دارد. در هريک از اين مقولات مي‌توان يک بار نقش جنسيت را در بزهکاري و بار ديگر در بزه­ديدگي بررسي نمود. مقاله حاضر تنها از بعد جنسيت بزهکار به مسأله نگريسته است.

بنابر اصل برابري افراد در قبال قانون، حقوق کيفري ذاتاً حقوقي غير شخصي است. يعني براي همه تابعان يکسان است. بدينجهت قانونگذار هنگام تعريف جرائم و تعيين مجازات‌ها از معيار دوگانه استفاده نمي‌کند (ر.ك. نجفي ابرند آبادي، 1384: ص111). اما در موارد استثنايي به عنوان يک امتياز و حمايت براي برخي تابعان از اين اصل عدول مي‌شود. يکي از اين موارد استثنا بر اساس جنسيت و حمايت از جنس زن است. البته اين تفاوت در مجازات به جهت تفاوت در ساختار طبيعي خلقت زن و مرد و تفاوت‌ بين وظايف و تکاليف آنها ميباشد. به عبارت ديگر «در وضع احکام و تکاليف تنها تفاوت طبيعي مبنا قرار ميگيرد و به معناي پايينتر دانستن يک جنس نسبت به جنس ديگر نيست» (مهرپور، 1384: ص57). لذا تأكيد اسناد و مقررات ملي يا بين‌المللي بر تساوي حقوق زن و مرد جهت نفي تبعيض‌هاي منفي است[2] و تبعيض‌هاي مثبت (تبعيض‌هاي حمايتي) را شامل نمي‌شود.

مقررات کيفري ايران در مقوله مجازات‌ها اولين بار در ماده 46 ق.م.ع. مصوب 1304 تبعيض مثبت را پيش‌بيني نمود. مطابق اين ماده: «در حق مرداني که عمر آنها متجاوز از شصت سال است و هم چنين کليه زن‌ها حبس با اعمال شاقه و حکم اعدام جاري نمي‌شود و مجازات آن‌ها به حبس مجرد تبديل خواهد شد، مگر اين که حکم براي ارتکاب به قتل عمدي صادر شود». مطابق اين حکم، به استثناي مجازات قتل عمدي در ساير موارد زن‌ها از امتيازي نسبت به مردان در مجازات اعدام و حبس با اعمال شاقه برخوردار بودند. در ادامه تحولات قانوني، اين امتياز در اصلاحات قانون مجازات عمومي 1352 نسخ شد و به گونه‌اي موردي نسبت به زنان امتيازاتي باقي ماند.[3] پس از انقلاب اسلامي به جهت تطبيق قوانين با موازين شرعي به تعداد اين استثنائات موردي اضافه شد و به همين علت اکثر اين تفاوت‌ها در مجازات‌هاي حدي و قصاص ديده مي‌شود و در تعزيرات کم‌تر چنين مواردي ديده ميشود. با بررسي مقررات موجود، تفاوت جنسيتي مجازات را در سه دسته ميتوان طبقه‌بندي نمود:

تفاوت در نوع و ميزان مجازات؛ تفاوت‌ در معافيت از مجازات و تفاوت در اجراي مجازات. بررسي دقيق اين تفاوت‌ها نشان ميدهد آيا همگي از نوع تبعيض‌هاي مثبت و به اصطلاح حمايتي هستند يا برخي احتمالاً تبعيض منفي بوده و مغاير با اصل تساوي شأن انساني زن و مرد است.

دیه و قصاص تکلیف حکومت و حق زنان

چکیده

مطابق نظریه فقهای شیعه مرد و زن در مقابل یکدیگر قصاص می‌شوند، لیکن قصاص نفس مرد در برابر نفس زن مشروط به پرداخت نصف دیة مرد است، اما در قصاص عضو، زن و مرد تا رسیدن دیة عضو به ثلث دیة کامل با یکدیگر برابرند و پس از آن قصاص عضو مرد در برابر عضو زن مشروط به پرداخت نصف دیة عضو مرد است. دیة نفس زن نیز نصف دیة نفس مرد است، لیکن مرد و زن در دیة عضو تا رسیدن آن به ثلث دیة کامل با یکدیگر مساویند و پس از آن دیة عضو زن به نصف دیة عضو مرد کاهش می‌یابد. در این بررسی معلوم می‌شود که تفاوت بین زن و مرد در قصاص و دیه از احکام ثابت اسلام بوده، لذا قابل تغییر نیست؛ اگرچه حکومت اسلامی در مقابل زنان سرپرست خانوار مکلف به جبران خسارت می‌باشد. بدین جهت فلسفة این تفاوت را باید در کلیت نظام حقوقی اسلام جستجو نمود. مسلم است که این حکم تبعیض بین زن و مرد به لحاظ جنسیت و کم ارزش دانستن جان و حق حیات زن یا ترویج خشونت بر ضد وی نیست. در این نوشتار به مباحثی از قبیل: تبیین نظر مشهور فقها، فلسفه قصاص، بیان و نقد نظرات قائلین به تساوی بین زن و مرد در قصاص و دیه، نقش زمان و مکان در دیه و قصاص و بیان وظیفه حکومت نسبت به زنان سرپرست خانوار همراه با پیشنهادهای حقوقی پرداخته شده است.

متن

 بحث پیرامون تفاوت بین زن و مرد در برخی مقررات اسلامی از جمله قصاص و دیه، سابقه‌ای بس طولانی دارد و پیشینة آن به زمان امامان معصوم (ع) می‌رسد، لیکن در قرون اخیر به دنبال اوج گرفتن مباحث مربوط به حقوق زن و تساوی آن با حقوق مرد در غرب و تحولات به وجود آمده در این حوزه، جهان اسلام نیز متأثر از این گفتگوها و تحولات، بحث حقوق زن و مرد به ویژه قصاص مرد در برابر زن و دیة زن، ابعاد وسیع‌تر و جدی‌تری پیدا کرده است؛ گاه سخن از بازخوانی مجدد منابع احکام برای استنباط حکمی تازه در این باره است و زمانی بحث از نقش و تأثیر زمان و مکان در این مسأله یا کم ارزش شمرده شدن جان و حق حیات زن در قانون قصاص و دیه و ارتباط این قانون با ترویج خشونت بر ضد زنان است. لازم به ذکر است که به جهت روشن بودن بحث قصاص مرد در برابر مرد و زن در برابر زن و عدم نقش آن در مباحث مورد نظر، از بحث پیرامون آن در این مقاله خودداری می‌شود.

تعریف دیه و قصاص

قصاص در لغت به معنای پیروی تدریجی از اثر است و قصاص در قتل و جراحات یعنی پیروی و انجام مثل آن از قتل و جراحات می‎باشد.[1]

قصاص اسم برای استیفا است و مجازات جنایت اعم از قتل، قطع و ضرب و جرح در اصل به معنای پیروی از اثر می‎باشد؛ مثل این که قصاص کننده از اثر و فعل جانی پیروی می‌کند و هر آنچه که وی انجام داده، انجام می‌دهد، پس به مثل جرح او، جرح وارد می‌کند و به مثل قتل او، می‌کُشد.[2] همچنین قصاص در اصطلاح عبارت از: وارد آوردن مثل جنایت جانی از قتل، قطع، جرح یا ضرب به او است.[3]

مادة 14 ق.م.ا. در تعریف قصاص مقرر می‌دارد: «قصاص کیفری است که جانی به آن محکوم می‌شود و باید با جنایت او برابر باشد».

دیه در لغت به معنای حق مقتول می‎باشد[4] و آن مالی است که بدل نفس به ولی مقتول پرداخت می‌شود و گاه بر بدل عضو نیز اطلاق می‌شود.[5] دیه در اصطلاح عبارت است از: مالی که به سبب ایراد جنایت بر نفس یا کمتر از نفس انسان آزاد واجب می‌شود؛ خواه مقدّر یا غیر مقدّر باشد. اگر چه گاه به غیر مقدر ارش و حکومت گفته می‌شود.[6]

مادة 15 ق.م.ا. مقرر می‌دارد: «دیه مالی است که از طرف شارع برای جنایت تعیین شده است».

انواع صلاحیت

انواع صلاحیت و معنای آن در آیین دادرسی کیفری

معنای صلاحیت، شایستگی یک مرجع برای رسیدگی به یک موضوع می باشد. انواع صلاحیت در آیین دادرسی کیفری را می توان به سه دسته تقسیم بندی کرد.

۱- صلاحیت ذاتی :

ملاک تعیین کننده آن موضوع اتهام است و دارای سه عنصر صنف، نوع و درجه است. مفهوم صنف بدین شکل می باشد که رسیدگی باید توسط مرجع حقوقی صورت گیرد یا کیفری یا اداری.

مفهوم نوع، مرجع مزبور باید یک مرجع عمومی یا اختصاصی باشد.

تفاوت مرجع عمومی و خصوصی از دیدگاه صلاحیت با یکدیگر تفاوت دارند. که مرجع عمومی صلاحیت رسیدگی به کلیه امور را دارند مگر اموری که صراحتا در صلاحیت مرجع دیگر قرار گرفته باشد. مرجع اختصاصی، صلاحیت رسیدگی به هیچ امری را ندارند مگر اینکه صراحتا امور معینی در صلاحیت آنها قرار گرفته باشد.

در آخر مفهوم و منظور از درجه نیز تعیین این نکته است که رسیدگی در صلاحیت مرجع بدوی است یا مرجع تجدید نظر.

۲- صلاحیت محلی :

متهم در دادگاهی محاکمه می شود که جرم در حوزه آن وقع شده باشد محل وقوع جرم نیز بر اساس عنصر مادی آن تعیین می شود.

محل وقوع جرم مرکب یا مستمر است. محل وقوع جرم مرکب، جرمی است که عنصر مادی آن از دو یا چند عمل از نوع متفاوت تشکیل شده است مثل کلاهبرداری که از دو عنصر مادی توسل به وسایل متقابلانه و دریافت مال از صاحب ان تشکیل شده است.

حال اگر هر یک از عناصر این جرم در محل های مختلف واقع شده باشد محل وقوع هر جزئی از جرم به عنوان محل وقوع آن جرم تلقی می شود و مراجع قضائی آن محل صلاحیت رسیدگی به آن جرم را دارند ولی در صورتی که یک دادگاه شروع به رسیدگی نماید دادگاه های دیگر باید از رسیدگی خودداری نماید.

محل وقوع جرم مستمر، جرمی است که عنصر مادی آن نه با تحقیق لحظه ای یک عمل، بلکه با تداوم و استمار آن در آنات و لحظه های پیوسته زمان تحقیق می یابد مثل جرم حمل اسلحه.

جرائمی که متهمین ایرانی در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب شده باشند هم از نوع صلاحیت محلی می باشد.

۳- صلاحیت شخصی :

شخصیت مرتکب گاه ضابطه تعیین صلاحیت ذاتی قرار می گیرد و قانون رسیدگی به اتهامات افرادی معین را در صلاحیت مرجعی خاص قرار می دهد و صلاحیت ذاتی بر اساس شخصیت متهم تعیین می گردد نه موضوع اتهام.

گاه صلاحیت شخصی بر اساس شخصیت متهم ملاک صلاحیت ذاتی و هم ملاک صلاحیت محلی است. رسیدگی به کلیه اتهامات اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام شورای نگهبان نمایندگان مجلس شواری اسلامی در صلاحیت دادگاه کیفری استان تهران می باشد.

انواع صلاحیت کیفری

از کتاب حقوق کیفری بین المللی دکتر میرمحمد صادقی استاد دانشگاه شهید بهشتی

1-صلاحیت سرزمینی یا درون مرزی

این اصل مهمترین وقدیمی ترین اصل در تعیین صلاحیت کیفری است و با اصل حاکمیت دولتها سازگاراست. به موجب این اصل صلاحیت دولت برای رسیدگی به جرم با توجه به محل ارتکاب تمام یا بخشی از آن جرم تعیین می گردد.

این اصل مورد تاکید دیوان دائمی دادگستری بین المللی در دعوی لوترس قرار گرفته، که آن را در همه نظامهای حقوقی از اهمیت اساسی برخوردار دانسته است.

از جمله فوایدی که برای پذیرش این اصل، که با ظهور دول بزرگ تحول یافته است، ارائه می شود آن است که با پذیرش این اصل بررسی دلایل، امارات وقرائن موود در مورد هر جرم با سهولت بیشتری انجام می گیرد، هدف عبرت انگیز بودن کیفر و نیز حقوق متهم بهتر تامین می گردد واقتدار وحاکمیت دولت نیز حفظ می شود.

این اصل مورد حمایت اشخاصی چون ولتر، منتسکیو، روسو وبکار یا قرار گرفته است. ولتر در کتاب �فرهنگ فلسفی� خود محل وقوع جرم را بهترین محل برای رسیدگی به آن می داند. منتسکیو به لزوم تناسب قانون با اخلاق، تاریخ ومحیط هر کشور تاکید دارد ومعتقد است که یک جامعه خاص نمی تواند برای جامعه دیگر قانون وضع کند، روسو نیز در کتاب �قرار داد اجتماعی� خود بر این اعتقاد است که عنصر اصلی در پیمان اجتماعی فرضی منعقده بین اعضای جامعه عنصر سرزمین می باشد واین پیمان فقط کسانی را ملزم می سازد که آن را امضاء کرده اند. بالاخره به کار یا در رساله �جرایم ومجازاتها� اظهار می دارد: �جسارت را بد آنجا رسانده اند که گفته اند اگر جرمی در قسطنطنیه صورت گیرد، می توان مرتکب آن جرم را در پاریس کیفر داد؛ و دلیل هم می آورند که کسی که به یک جامعه بشری اهانت می کند همه مردم باید او را دشمن خود بدانند وجهان او را به دیده حقارت ونفرت بنگرد. ولی باید یاد آور شد که قضات منتقم نوع بشر نیستند؛ بلکه مدافع پیمانهایی خاص هستند که پاره ای از افراد را به یکدیگر می پیوندد. جرم باید در جایی کیفر داده شود که در آنجا روی داده است. علت هم این است که فقط در آنجا، ونه در جای دیگر، افراد ناگزیرند که با کیفر آثار شومی را ترمیم کنند که جرم به وجود آورده است. مجرمی که جرایم قبلی او قانون کشوری را که او عضو آن نبوده نقض نکرده است ممکن است درا این جامعه منفور باشد واو را از این جامعه برانندولی قانون نمی تواند کیفری دیگر درباره او روا دارد، چه این قانون برای خطایی وضع شده که نسبت بدان مرتکب می شوند نه برای جرمی که هرگز آسیبی بدان نمی رساند�.

بدین ترتیب، اصل سرزمینی بودن به عنوان یکی از مقتضیات حقوق بشر و آزادی انسانها در حقوق فرانسه پس از انقلاب کبیر و در حقوق بسیاری از کشورهای دیگر را یافت. ماده 3 �قانون مجازات اسلامی� ایران مصوب سال 1370 (که در سال 1375 مدت اجرای آزمایشی آن به مدت ده سال دیگر تمدید شد) نیز اشعار می دارد: �قوانین جزایئ در مورد کلیه کسانی که در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم شوند اعمال می گردد، مگر آن که به موجب قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد�. این �ترتیبات دیگر� در برخی از مواد بعدی� قانون مجازات اسلامی� مورد اشاره قرار گرفته اند که در جای خود راجع به آنها سخن خواهیم گفت.

تقریرات سلسله دروس مسائل مستحدثه فقه قضایی

استاد: آیت الله حبیبی تبار

(بخش اول)

مطلب اول: دانش فقهی در تقسیم اولیه به دو دسته تقسیم می شود:

          1. فقه معاملات بالمعنی الاعم: یعنی هر آنچه که قصد قربت شرط تحقق آن نمی باشد.

           مانند فقه جزایی، فقه قضایی، فقه سیاسی، فقه تربیتی و...

         2. فقه عبادات: هر آنچه که قصد قربت شرط تحقق آن است.

اقسام فقه معاملات بالمعنی الاعم:

1. فقه معاملات بالمعنی الخاص

2. فقه معاملات بالمعنی الاخص

فقه معاملات بالمعنی الخاص، هر یکی از «عقود»، «ایقاعات» و «وقایع حقوقی» را در بر می گیرد.

مطلب دوم: حالات مختلف مبنای حق در امور مدنی:

1. گاهی مبنای آن، حکم مقنن است که به آن (واقعه حقوقی) می گویند.

مانند حق حضانت، حق ولایت، حق وجوب نفقه، و... که ناشی از فعل کسی نیست بلکه ناشی از شرع است. یا مثل حق هویت، حق تابعیت و... که ناشی از فعل کسی نیست بلکه ناشی از حکم مقنن است. یا مثل حال شدن دیون مؤجل، خارج شدن مستثنیات دَین از عنوان مستثنیات از اموال متوفی که هر یک از اینها نمونه دیگری از وقایع حقوقی هستند.

2. گاهی مبنای آن اراده اشخاص است که خود دو حالت دارد:

1/2) اگر دو اراده، شرط تحقق آن باشد، به آن (عقد) گفته می شود.

2/2) و اگر یک اراده شرط تحقق آن باشد به آن (ایقاع) گفته می شود.

کارکردهای ایقاع:

ارجاعات

اعتبار يك گزارش پژوهشي علاوه بر صحت و دقت داده‏ها و استدلال حاصل از آنها، به منابع و مراجعي است كه از اطلاعات آنها در پژوهش استفاده شده است. ارجاعات از موارد مهم ساختار يك مقاله علمي است، به وسيله آن، چگونگي استفاده از انديشه‏هاي ديگران را به خواننده معرفي مي‏نمايد. در اين قسمت به دو بحث مهم ارجاعات اشاره مي‏شود كه يكي شيوه ارجاع دادن در متن است و ديگري شيوه ذكر منابع در پايان مقاله.

ارجاعات در متن

نخستين چيزي كه درباره استناددادن در متن بايد مشخص بشود، اين است كه: چه چيزي بايد مستند گردد؟ مك برني(23) (1990) موارد استنادآوردن را به شرح زير بيان داشته‏ است:

• بايد انديشه‏هايي را كه به ديگران تعلق دارند، مشخص كرد و با ذكر مأخذ نشان داد كه از آنِ چه كساني مي‏باشند (امانت‏داري)؛

• هر زمان كه افكار و انديشه‏هايي با چهارچوب فكري كسان ديگري همخواني دارند، موارد را بايد با ذكر منبع مشخص كرد؛

• هر زمان كه نظريه، روش يا داده‏اي موردبحث قرار مي‏گيرد، منبع آن را بايد ذكركرد تا اگر خواننده خواست اطلاعات بيشتري درباره آن كسب كند، بتواند به آن مراجعه كند؛

• بايد نقل قول‏هايي را كه از يك متن به صورت مستقيم و بدون دخل و تصرف، داخل گيومه آورده مي‏شود، مستند ساخت. (مك برني 1990، به نقل از سيف، 1375، ص 39).

چهارچوب مقاله و قواعد مقاله نویسی

1. تحقیق و پژوهش از اهمیت ویژه ای برخوردار است و به جرات میتوان گفت که همه پبشرفت های علمی صنعتی پژوهشی تکنولوژی و جامعه شناسی بر پایه تحقیق و پژوهش استوار است. اصلی ترین و مهمترین شیوه ارائه نتایج یک مطالعه و تحقیق، تهیه مقاله پژوهشی است و محققی در صحنه تولید وانتشار علمی موفق است که بتواند نتایج پژوهش خود را در مجلات معتبر پژوهشی به چاپ برساند. از آنجا که نوشتن صحیح و مناسب یک مقاله یک رکن اساسی برای چاپ مقالات علمی میباشد، در اینجا سعی شده است که به بررسی روش های صحیح نگارش مقالات پژوهشی پرداخته شود. به طور کلی هر مقاله پژ وهشی شامل اجزای اصلی زیر است:
   عنوان
   نام نویسنده یا نویسندگان
   اطلاعات تماس
   چکیده
   واژگان کلیدی
   مقدمه
   مبانی نظری تحقیق
   روش تحقیق
   یافته های تحقیق
   بحث و نتیجه گیری
   فهرست منابع
   
   عنوان مقاله
   1) اولین بخش یک مقاله عنوان است که باید اشتراکاتی با موضوع اصلی تحقیق داشته باشد و به شکلی جذاب جمله‌بندی شده باشد. نکات زیر در انتخاب عنوان مقاله قابل توجه هستند:
   2) عنوان مقاله حتی الامکان باید دقیق و رسا بوده و از به کار بردن اصطلاحات ناآ شنا یا اختصاری خودداری شود.
   3) عنوان مقاله حتی الامکان باید جمله خاصی باشد که نکات اصلی و عمده موضوع را در بر داشته باشد.
   4) به طور معمول (نه همیشه) و در نام‌گذاری اکثر تحقیق ها این نکات در نظر گرفته می شود: چه چیزی را میخواهیم بررسی کنیم، در چه جامعه ای، در کجا و در چه زمانی. مثلا عنوان یک مقاله میتواند این باشد: بررسی رابطه سطح سواد مادران و تغذیه کودکان در شهر تهران سال 1386
   5) عنوان باید «فاقد پیش داوری» باشد. به عنوان مثال، انتخاب این عنوان برای یک مقاله، مناسب به نظر نمی رسد: بررسی علل بی علاقگی رانندگان نسبت به بستن کمربند ایمنی!
   6) اگر کلماتی در توصیف ویژگی مطالعه شما نقش کلیدی دارند حتما در عنوان خود آن را بگنجانید. مثل مطالعه آینده نگر مطالعه دوسویه کور یا مطالعه تصادفی شده
   7) هیچ گاه نباید در عنوان مقاله نتیجه پژوهش را به صورت ثابت شده ذکر نمود.

بسم الله الرحمن الرحیم

فرایند و ساختار مقاله ‎نویسی

حسن اسلام‎پور کریمی

دکترای فلسفه از دانشگاه تهران و مربی کشوری روش تحقیق و تدریس

چکیده

مقاله حاضر، به علت نیاز ضروری برخی محققان به تدوین مقالات علمی، سعی کرده است به اختصار و با رویکرد کاربردی فرایند تهیه مقاله را به صورت گام به گام توضیح دهد و در نهایت، روش تدوین و نگارش اجزای مقاله در یک ساختار و چینش مناسب را بیان کند. مقاله حاضر با نفی هر گونه موضوع‌محوری در مقالات، بر مسئله‌محوری و تمرکز در همه مراحل تأکید کرده است. برخی از قسمت‎های مهم این تحقیق عبارت‎اند از: چیستی مسئله و راه‌های رسیدن به آن، بهترین روش بیان مسئله، روش تنظیم طرح، جمع‌آوری اطلاعات، پردازش نهایی اطلاعات و تدوین در ساختار مناسب و منطقی به صورت گام به گام. تلاش این پژوهش بر آن بوده است که هیچ مرحله مهمی از عملیات مقاله‎نویسی را در فرایند تهیه و تدوین نادیده نگیرد و در هر مرحله، توصیه‌هایی کاربردی را ارائه دهد تا محققان تازه‌کار هیچ ابهامی در این مسیر نداشته باشند.

کلیدواژه‎ها: مقاله، پژوهش، مسئله‌محوری، بیان مسئله، جمع‌آوری اطلاعات، پردازش اطلاعات، فرایند مقاله‌نویسی، چکیده‎نویسی.

مقاله­، امروزه به عنوان یکی از ابزارهای مطبوعاتی در رسانه­های نوشتاری، وسیله­ای سریع برای تبادل اطلاعات علمی است. مقالات در موضوعات مختلف، به حل مسائل جامعه یا زمینه­سازی برای حل آن می­پردازند. مقاله به خاطر حجم کم و در عین حال مشتمل بر مطالب علمی تازه، بیشتر مورد استقبال خوانندگان و متخصصان قرار می­گیرد و آنها می­توانند با خواندن چند صفحه، تجربیات چند ساله نویسندگان مقاله را در اختیار بگیرند. از سوی دیگر، مراکز و سازمان­ها و نهادهای گوناگون در مناسبت­های مختلف، از محققان دعوت می­کنند تا در فراخوان آنها برای تدوین مقالات علمی شرکت کنند. در برخی از مراکز به دانش­پژوهان توصیه و احیانا تکلیف می­شود که در راستای موضوع پایان­نامه خود، یک مقاله تدوین کنند. همچنین، دانش­پژوهان به ویژه دانشجویان کارشناسی ارشد، برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر همواره سعی دارند با تدوین و چاپ مقالات امتیاز بیشتری برای دریافت پذیرش در مراکز آموزشی و پژوهشی کسب کنند. محققان با ارائه افکار و ایده­های خود در قالب مقاله، سریع­تر به ارزیابی و بازخوردیابی اندیشه­های خود دست پیدا می­کنند.

بسم الله الرحمن الرحیم

تندخوانی

یک سر گذشت!

     سرخپوستی به تنهایی  مشغول گردش در جنگل بود، که ناگهان با تخم عقابی مواجه شد. او با این تصور که آن تخم به یک مرغ‌وحشی تعلق دارد، آن‌را درآشیانه‌ی یک مرغ‌وحشی قرار داد. جوجه پس از چندی به دنیا آمد، در حالی که اطرافش تعدادی جوجه مرغ دیده‌می‌شد. مرغ‌هایی که جیک‌جیک می‌کردند و عین مرغ، دانه و ارزن برمی‌داشتند. روزی در هنگام بهار، پرنده‌ی جوان با صحنه‌ی بسیارزیبایی روبرو شد؛ پرنده‌ای عظیم در آسمان مشغول پرواز بود و در ارتفاع بسیاربالا سیر می‌کرد. جوجه عقاب که درمیان جوجه‌هایی وحشی بزرگ می‌شد پرسید: " این پرنده چه نام دارد؟ " یکی از جوجه‌ها که درحال خوردن دانه‌ها از روی زمین بود، با‌کنایه به او پاسخ داد: " پادشاه آسمان ها، یعنی عقاب ." عقاب کوچک به این فکرکرد که پرواز با این‌همه وقار و متانت در آسمان پهناور به‌راستی که چه امتیاز بزرگی محسوب می شود، اما از آنجا که می‌دانست هرگز نمی‌تواند به یک عقاب مبدل شود، پرنده‌ی جوان رؤیای خود را فراموش کرد. او تمام عمرش را با این فکر که فقط یک مرغ‌وحشی است سپری کرد و سرانجام با همین فکر از دنیا رفت.

  و به‌راستی چه تعداد نسل های بیشماری که به این جوجه عقاب شباهت دارند...! آنها دارای قابلیت‌های خارق‌العاده و استعدادهای ناشناخته‌ای هستند. همچنین از ذوق و هنر و مهارت‌های فراوانی نیز برخوردار هستند...! قابلیت‌هایی که جامعه‌ی بشری می‌تواند از آنها استفاده کند و به آنها اجازه‌ی ظهور دهند، که آرزوهای قلبی خود را تحقق بخشند! متاسفانه آنها در آشیانه هایی به دنیا آمده‌اند که هیچ شخصیت بزرگی را در پیش خود نداشته‌اند که از آنها تقلید کنند. آنها پیام‌هایی دریافت کرده‌اند که عشق و محبت فطری وجود انسان را به عقب رانده‌است! عشقی که باید نسبت به خود داشته باشند و اعتماد‌به‌نفس و احترامی عمیق برای قابلیت‌ها و توانایی‌های فطری خود!!! (نویسنده : محمد یحیی؛ نوشته شده توسط گروه وبلاگ مدیران نوآور در سه شنبه بیست و پنجم تیر 1387).